Օ՜, որպեսզի աշխարհը չստիպի քեզ ասել,
Թե ինչ արժանիք կար իմ մեջ, որ դու սիրեցիր ինձ այնպես,
Իմ մահից հետո, սիրելիս, մոռացի՛ր ինձ լիովին,
Քանզի դու չես կարող ոչ մի լավ բան ցույց տալ իմ մասին:
Եթե միայն դու չհորինես մի բարի սուտ,
Գովելու ինձ ավելի շատ, քան ես արժանի էի,
Եվ տալու մահացածին ավելի մեծ պատիվ,
Քան ժլատ ճշմարտությունը կկամենար տալ:
Օ՜, որպեսզի քո ճշմարիտ սերը չթվա կեղծ,
Երբ դու սիրո համար կասես ավելին, քան ճիշտ է,
Թող իմ անունը թաղվի իմ մարմնի հետ հողում,
Եվ այլեւս չկրի ոչ պատիվ, ոչ ամոթ:
Քանզի ես ամաչում եմ այն ամենից, ինչ ստեղծել եմ,
Եվ դու նույնպես պետք է ամաչես սիրելու համար մի բան, որն անարժեք է:
Որպեսզի չար հարցումով զուր չխոցեն քո հոգին,
Թե ի՞նչ գտար դու իմ մեջ, որ սիրո՜ւմ ես ինձ էլի,
Երբ ես մեռնեմ, մոռացի՜ր, մոռացի՜ր ինձ, իմ անգին,
Մե՜կ է, ոչինչ չե՜ս գտնի իմ մեջ բա՛րձր ու գովելի՛…
Գուցե, դժգոհ դրանից, դու մի մեծ սո՜ւտ հորինես,
Ուր ես լինեմ ավելի՛ն, քան եղել եմ ու դեռ կամ,
Եւ ինձ վրա այնպիսի փառաբանող սո՜ւգ անես,
Քան թույլ կտա իմ կյանքի ճշմարտությունն իրական:
Օ՜, որպեսզի չկարծեն, թե կե՜ղծ էր քո սերն ու սո՛ւտ,
Եւ այդ սե՛րն է քեզ հուշում իմ դրվատանքն անարատ,
Թող իմ անո՛ւնն էլ թաղվի աճյունիս հետ այս փոսում,
Որ ոչ իմ հո՛ւշն աղարտվի, ոչ քո անո՛ւնն անաղարտ,—
Որպեսզի ես չամաչե՜մ իմ անարժան լինելուց,
Եւ ոչ էլ դո՛ւ ամաչես՝ անարժանիս սիրելուց…
(47) ձա այնպէս կը փախնամ որ քեզ աշխարձն ըստիպէ
Բացատրել Թէ դուն իմ մէջ ի՞նչ արժանիք սիրեցիր.
Իմ մաՀեն վեր, աիրելիա, ամբողջովին մոոցիր զի,
Զի դուն ոչ մէկ արժանիք իմ մէջ փաստել պիտ կրնաս,
Բացի եԹէ Հընարես առաքինի սուտ մըր դուն,
Արժանի քէս աւելի ներկայացնել զիս փորձես,
Եւ գովեստներ չրուայլես արդէն մեռած լի «եաթ»ին,
Ճչմարտութիւնն որ ժրլատ Հազիւ մայտնել կամենար:
Հ, մախնալով որ այսպէս ճչմարիտ աէրդ Թըւի կեղծ,
Եւ թէ՝ սերէդ իմ մասին դրուատիքներդ իրաւ չեն,
Թող իք անունըս Թաղուլի Հո՛ն՝ ուր մարմ ինո պիտ դրուի,
Թող ա՛լ չապրի՝ որ ամօթ ո՛չ Քեզ, ոչ Անձ, պատճառէ:
ԳԱԳԻԿՆ Ւ
ՈրովՀետեւ կամ չնամ ըսել Թէ ինչ մ ընծայել,
Նոյնպէս էւ դո՛ւն՝ անարժէք բաներ սիրել Թէ ատիպուխա:
Ժա՞Ֆֆ ԳՀԻ
Չլինի երբեք, որ աշխարհը քեզ հարց ու փորձ անի,
Թե սիրուդ վայել ի՛նչ արժանիքներ դու գտար իմ մեջ:
Մոռացիր, անգին, ոչինչ մի հիշիր, երբ մահն ինձ տանի.
Ինչ էլ որ ասես, այն պիտի ծնի ապարդյուն մի վեճ,
Եթե իմ մասին դու չյորինես մի սուտ պատվարժան,
Մարդկանց ականջին չփառաբանես անձն իմ անշնորհ
Կամ չմեծարես ավելի, քան իմ աճյունն է արժան,
Եւ քան այս գծուծ ճշմարտությունն է տալիս կամավոր:
Չլինի երբեք, որ շինծու թվա սերն հավատարիմ,
Եւ չասեն մարդիկ, թե հանուն սիրո խաբել են իրենց.
Թող աճյունիս հետ հավիտյան թաղվի եւ անունը իմ,
Եւ քեզ ամոթանք թող չպատճառի դրվատանքը կեղծ:
Զի անունը իմ մարդկանց աչքերում եղավ նշավակ,
Պիտի ամաչես` սիրելով այն, ինչ փուչ է ու դատարկ:
Որ էս աշխարհը քեզ մի օր չասի. «Ասա´ կամ հուշի´,
Թե վաստակն իրա, օրինակ, ի՞նչն ա, որ նույնիսկ հմի
Երբ ինքը չկա, սիրում ես իրան», ինձ հեչ մի հիշի,
Որովհետեւ չես կարա իրանց համոզես, որ գի´ն ունեի:
Թե ըսենց չանես, պիտի սո´ւտ ասես իմ կյանքի մասին,
Խաբկա´նք հորինես, որ հուշս դառնա մի գլուխգործո´ց,
Ու փառաբանես, շա´տ ավելի շատ, քան կարա ասի
Ճշմարտությո´ւնը — անպաճո´ւյճ, անզե´ն, մերկապարանո´ց:
Սրա համար էլ, որ սրսուռ սերըդ չթվա եղծված,
Որ սիրուդ խաթեր ստիպված չըլնես մի սուտ հորինես,
Թո իմ անունը թաղվի հենց ի´մ հետ, ու մնա թաղվա´ծ,
Ու թո մոռացվի, որ ոչ հենց ի´նքս, ոչ դո´ւ — ամանչե´ս:
Ախր ես ինքս իմ արարքներից շա´տ եմ ամանչում:
Դու է´լ ամաչի, քանզի ճիշտ սերը սուտ չի´ ճանանչում:
Ո՜հ, որ աշխարհը չստիպի ասել
Ինչով եմ արժանի, որ ինձ սիրեք,
Երբ ես մեռնեմ, ինձ մի փորձեք հիշել.
Զի արժանիք իմ մեջ հազիվ գտնեք,
Եթե չհորինեք մի սուտ կարգին,
Անարժանիս տալով գովասանքներ,
Եւ վերագրեք ինձ դուք շատ ավելին,
Քան իսկությունն ագահ կհաղորդեր․
Ո՜հ, որ ձեր սերը չթվա ստորին,
Որ դուք հանուն սիրո անցնեք ստի,
Անունս թող թաղվի մարմնիս կողքին,
Եւ ետ ո՛չ ինձ, ո՛չ ձեզ այն չանարգի․
Զի ամաչում եմ ստեղծածիս համար,
Եւ դուք՝ որ չարժանիս եք սիրահար:
Օ՜, որպեսզի աշխարհը չստիպի քեզ ասել,
Թե ինչ արժանիք կար իմ մեջ, որ դու սիրեցիր ինձ այնպես,
Իմ մահից հետո, սիրելիս, մոռացի՛ր ինձ լիովին,
Քանզի դու չես կարող ոչ մի լավ բան ցույց տալ իմ մասին:
Եթե միայն դու չհորինես մի բարի սուտ,
Գովելու ինձ ավելի շատ, քան ես արժանի էի,
Եվ տալու մահացածին ավելի մեծ պատիվ,
Քան ժլատ ճշմարտությունը կկամենար տալ:
Օ՜, որպեսզի քո ճշմարիտ սերը չթվա կեղծ,
Երբ դու սիրո համար կասես ավելին, քան ճիշտ է,
Թող իմ անունը թաղվի իմ մարմնի հետ հողում,
Եվ այլեւս չկրի ոչ պատիվ, ոչ ամոթ:
Քանզի ես ամաչում եմ այն ամենից, ինչ ստեղծել եմ,
Եվ դու նույնպես պետք է ամաչես սիրելու համար մի բան, որն անարժեք է:
Որպեսզի չար հարցումով զուր չխոցեն քո հոգին,
Թե ի՞նչ գտար դու իմ մեջ, որ սիրո՜ւմ ես ինձ էլի,
Երբ ես մեռնեմ, մոռացի՜ր, մոռացի՜ր ինձ, իմ անգին,
Մե՜կ է, ոչինչ չե՜ս գտնի իմ մեջ բա՛րձր ու գովելի՛…
Գուցե, դժգոհ դրանից, դու մի մեծ սո՜ւտ հորինես,
Ուր ես լինեմ ավելի՛ն, քան եղել եմ ու դեռ կամ,
Եւ ինձ վրա այնպիսի փառաբանող սո՜ւգ անես,
Քան թույլ կտա իմ կյանքի ճշմարտությունն իրական:
Օ՜, որպեսզի չկարծեն, թե կե՜ղծ էր քո սերն ու սո՛ւտ,
Եւ այդ սե՛րն է քեզ հուշում իմ դրվատանքն անարատ,
Թող իմ անո՛ւնն էլ թաղվի աճյունիս հետ այս փոսում,
Որ ոչ իմ հո՛ւշն աղարտվի, ոչ քո անո՛ւնն անաղարտ,—
Որպեսզի ես չամաչե՜մ իմ անարժան լինելուց,
Եւ ոչ էլ դո՛ւ ամաչես՝ անարժանիս սիրելուց…
(47) ձա այնպէս կը փախնամ որ քեզ աշխարձն ըստիպէ
Բացատրել Թէ դուն իմ մէջ ի՞նչ արժանիք սիրեցիր.
Իմ մաՀեն վեր, աիրելիա, ամբողջովին մոոցիր զի,
Զի դուն ոչ մէկ արժանիք իմ մէջ փաստել պիտ կրնաս,
Բացի եԹէ Հընարես առաքինի սուտ մըր դուն,
Արժանի քէս աւելի ներկայացնել զիս փորձես,
Եւ գովեստներ չրուայլես արդէն մեռած լի «եաթ»ին,
Ճչմարտութիւնն որ ժրլատ Հազիւ մայտնել կամենար:
Հ, մախնալով որ այսպէս ճչմարիտ աէրդ Թըւի կեղծ,
Եւ թէ՝ սերէդ իմ մասին դրուատիքներդ իրաւ չեն,
Թող իք անունըս Թաղուլի Հո՛ն՝ ուր մարմ ինո պիտ դրուի,
Թող ա՛լ չապրի՝ որ ամօթ ո՛չ Քեզ, ոչ Անձ, պատճառէ:
ԳԱԳԻԿՆ Ւ
ՈրովՀետեւ կամ չնամ ըսել Թէ ինչ մ ընծայել,
Նոյնպէս էւ դո՛ւն՝ անարժէք բաներ սիրել Թէ ատիպուխա:
Ժա՞Ֆֆ ԳՀԻ
Չլինի երբեք, որ աշխարհը քեզ հարց ու փորձ անի,
Թե սիրուդ վայել ի՛նչ արժանիքներ դու գտար իմ մեջ:
Մոռացիր, անգին, ոչինչ մի հիշիր, երբ մահն ինձ տանի.
Ինչ էլ որ ասես, այն պիտի ծնի ապարդյուն մի վեճ,
Եթե իմ մասին դու չյորինես մի սուտ պատվարժան,
Մարդկանց ականջին չփառաբանես անձն իմ անշնորհ
Կամ չմեծարես ավելի, քան իմ աճյունն է արժան,
Եւ քան այս գծուծ ճշմարտությունն է տալիս կամավոր:
Չլինի երբեք, որ շինծու թվա սերն հավատարիմ,
Եւ չասեն մարդիկ, թե հանուն սիրո խաբել են իրենց.
Թող աճյունիս հետ հավիտյան թաղվի եւ անունը իմ,
Եւ քեզ ամոթանք թող չպատճառի դրվատանքը կեղծ:
Զի անունը իմ մարդկանց աչքերում եղավ նշավակ,
Պիտի ամաչես` սիրելով այն, ինչ փուչ է ու դատարկ:
Որ էս աշխարհը քեզ մի օր չասի. «Ասա´ կամ հուշի´,
Թե վաստակն իրա, օրինակ, ի՞նչն ա, որ նույնիսկ հմի
Երբ ինքը չկա, սիրում ես իրան», ինձ հեչ մի հիշի,
Որովհետեւ չես կարա իրանց համոզես, որ գի´ն ունեի:
Թե ըսենց չանես, պիտի սո´ւտ ասես իմ կյանքի մասին,
Խաբկա´նք հորինես, որ հուշս դառնա մի գլուխգործո´ց,
Ու փառաբանես, շա´տ ավելի շատ, քան կարա ասի
Ճշմարտությո´ւնը — անպաճո´ւյճ, անզե´ն, մերկապարանո´ց:
Սրա համար էլ, որ սրսուռ սերըդ չթվա եղծված,
Որ սիրուդ խաթեր ստիպված չըլնես մի սուտ հորինես,
Թո իմ անունը թաղվի հենց ի´մ հետ, ու մնա թաղվա´ծ,
Ու թո մոռացվի, որ ոչ հենց ի´նքս, ոչ դո´ւ — ամանչե´ս:
Ախր ես ինքս իմ արարքներից շա´տ եմ ամանչում:
Դու է´լ ամաչի, քանզի ճիշտ սերը սուտ չի´ ճանանչում:
Ո՜հ, որ աշխարհը չստիպի ասել
Ինչով եմ արժանի, որ ինձ սիրեք,
Երբ ես մեռնեմ, ինձ մի փորձեք հիշել.
Զի արժանիք իմ մեջ հազիվ գտնեք,
Եթե չհորինեք մի սուտ կարգին,
Անարժանիս տալով գովասանքներ,
Եւ վերագրեք ինձ դուք շատ ավելին,
Քան իսկությունն ագահ կհաղորդեր․
Ո՜հ, որ ձեր սերը չթվա ստորին,
Որ դուք հանուն սիրո անցնեք ստի,
Անունս թող թաղվի մարմնիս կողքին,
Եւ ետ ո՛չ ինձ, ո՛չ ձեզ այն չանարգի․
Զի ամաչում եմ ստեղծածիս համար,
Եւ դուք՝ որ չարժանիս եք սիրահար: