65 | ՇԵՅՔ-ՍՊԻՐԻ ՀՆՉՅԱԿՆԵՐԸ

1 / 1

Բնագիր

Since brass, nor stone, nor earth, nor boundless sea,

But sad mortality o'ersways their power,

How with this rage shall beauty hold a plea,

Whose action is no stronger than a flower?

O how shall summer's honey breath hold out

Against the wrackful siege of batt'ring days,

When rocks impregnable are not so stout,

Nor gates of steel so strong, but Time decays?

O fearful meditation! Where, alack,

Shall Time's best jewel from Time's chest lie hid?

Or what strong hand can hold this swift foot back,

Or who his spoil of beauty can forbid?

O none, unless this miracle have might,

That in black ink my love may still shine bright.

1 / 1

Տողացի

Ռուբէն Թարումեանի թարգմանությամբ

Եթե ոչ արույրը, ոչ քարը, ոչ երկիրը, ոչ անեզր ծովը,

Այլ տխուր մահկանացուությունն է գերազանցում դրանց ուժը,

Ինչպե՞ս ընդդեմ այդ մոլեգնության պիտի գեղեցկությունը ներկայացնի հայց,

Ո՞ւմ ազդեցությունը էլուժեղ չէ, քան ծաղկինը։

Ո՜հ ինչպե՞ս պիտի ամառվա մեղրային շունչը դիմակայի

Ընդդեմ ջախջախիչ պաշարման վնասարար օրերի,

Երբ ժայռերը անառիկ ոչ այնքան ամուր են,

Ոչ էլ դարպասներն են պողպատե այնքան ուժեղ, այլ Ժամանակի քայքայումը։

Ո՜հ սարսափեցնող մտորում։ Ո՞ւր, ավաղ,

Ժամանակի լավագույն ակնը Ժամանակի արկղից* թաքնվի։

Կամ ո՞ր ուժեղ ձեռքը կարող է հետ պահել դրա արագ ոտքերը,

Կամ ո՞վ իր փչացումը գեղեցկության կարող է արգելել։

Ո՜հ ոչ ոք, եթե միայն այս հրաշքը չլինի,

Որ սեւ թանաքում իմ սերը կարողանա միշտ շողալ պայծառ։

* «Ժամանակի ակն» ու «Ժամանակի արկղ»․ միքիչ խորհրդավոր ձեւակերպումներ են, թեեւ ընդհանուր իմաստով հասկանալի։

1 / 6

Դավիթ Դավթյանի եւ Հովհաննես Քելեշյանի

թարգմանությամբ

Քանի որ ո՛չ բրոնզը, ո՛չ քարը, ո՛չ երկիրը, ո՛չ անսահման ծովը
Չեն կարող դիմանալ մռայլ մահվան հարվածին,
Ինչպե՞ս կարող է այս չքնաղ գեղեցկությունը պաշտպանվել,
Որի ուժը ոչ ավելին է, քան ծաղկի նուրբ թերթիկը:
Օ՜, ինչպե՞ս կարող է ամառվա մեղմաշունչ շունչը
Դիմանալ ավերիչ օրերի կործանիչ հարձակմանը,
Երբ անառիկ ժայռերն են փլուզվում ժամանակի առաջ,
Եվ պողպատյա ամուր դռներն են ժանգոտվում ու փշրվում:
Օ՜, սարսափելի խորհուրդ. որտե՞ղ կարող է թաքնվել
Ժամանակի լավագույն գոհարը Ժամանակի սնդուկից հեռու,
Կամ ի՞նչ հզոր ձեռք կարող է կասեցնել նրա արագ ոտքը,
Եվ ո՞վ կարող է արգելել նրա գեղեցկության կողոպուտը:

Ո՛չ ոք, բացի այն հրաշքից, որ այս սեւ թանաքի մեջ
Իմ սիրելին կշողա հավերժական պայծառ լույսով:

Երբ անզո՜ր են մահվան դեմ ծովն ու ժայռերը ափի
Եւ պղնձե ու քարե կոթողնե՛րը հաղթական,
Ինչպե՜ս փրկվի նրանից գեղեցկությո՛ւնը նրբին,
Որի ուժն,— ի՜նչ քար ու կիր,— մի ծաղկի չա՜փ էլ չկա…
Ինչպե՜ս փրկվի ամառվա մեղվաբույր շո՛ւնչը թեթեւ
Պաշարումից ավերի՜չ, կործանարա՜ր ժամերի,
Երբ խորտակվում են անգամ դարպասները պողպատե,
Եւ լոկ ավա՜զ է մնում սեգ, անառիկ ժայռերից:
Ինչպե՜ս փրկել-թաքցնել դարի գոհա՛րն այս անգին
ժամանակի սեւ ու մութ զարդատուփից՝ դագաղից.
Ո՞վ կարող է սանձ դնել կյանքի անսանձ ընթացքին,
Որ իմ գանձը չտանի՜, իմ ծաղիկը չքաղի՜…

Իմ սիրելուն փրկելու լուսավոր հո՛ւյսը միակ
Նրան անմահ կյանք տվող այս սեւ թանա՜քն է միայն…

(10) Թէ ո՛չ պղընձի, Էւ ոչ քարի, Հողի, ծուի անսաՀման,
Ուժն է տիրող, այլ այն բնութեան տըխուր ճիրանն մաճատփիւո,
Փեղեցկությւնն ինչպնոս իր դատը պաշտպանէ բընութեան
Ջարուրելի այս ուժին դէմ, երբ ինք Հազիւ Տաղիկի
Մը զօրութեամբ կրնայ գործել:
Ինչպէ՞ս կրնայ մեղուչ չուն չն
Ամառնային, ընդդիմանալ ումբակոծող պաչարժան,
Երբ անխորտակ ժայռերն անդամ անկարող էն դիմադրել,
Եւ, ո՛չ պողպատ դոներն Հրզօր. Բայց Ժամանակն աւերիչ:
Սարսափազդու ո՛վ խոկումներ/ Ժամանակի լաւադույն
ԳոՀարը ո՞ւր՝ ժամանակի դանձատուվէն կարելի .
Է դուրս պաճել, ծածկել, էւ կամ" ո՞ր 4եռ.քն զօրեղ կրնայ ետ
Քաչել ոտքերն արագավազ, կամ" ո՞վ կրնայ արգելել

Մչ ոք բացի Հրրաչքն այս՝
Սեւ մելանու իակ որ աիրածն իմ չողչողայ միչտ պայծառ:

Երբ չկա ո՛չ հող, ո՛չ արույր, ո՛չ քար, ո՛չ ծով անեզերք,
Այլ միայն մահու թախիծն է նրանց իշխում տիրաբար,
Գեղեցկությունը ինչպե՞ս պաշտպանվի մոլուցքից այդ նենգ,
Երբ ուժը նրա անզոր է, ինչպես ծաղիկ դալկահար:
Կարո՞ղ է արդյոք ամռան մեղրահամ շունչը դիմանալ
Այս գանակոծո՜ղ օրերի անզուսպ հարձակումներին,
Երբ անկարող է ժայռը նրանց դեմ անհողդողդ մնալ,
Եւ պողպատաձույլ դարպասն է նրանց անսացող գերին:
Դա՜ռը մտորմունք, երբ ժամանակի գոհարը ընտիր
Հեռու է պահված նրա սնդուկում մարդկանց աչքերից,
Ի՞նչ զորավոր ձեռք կարող է ճանկել նրա ոտքը ժիր,
Կամ ո՞վ կարգելի նրան եղծանել պերճությունն անբիծ.

Ո՛չ ոք եւ ոչի՛նչ,— բայց կզորանա՜յ այդ հրաշքը վառ,
Երբ իմ սիրելին սեւ թանաքի մեջ շողշողա պայծառ:

Երբ դարերի դեմ անզոր ա նույնիսկ ծո´վը անսահման,
Ցամաքն ու քարը, լեռների շղթան, պողպա´տն ամրագույն —
Զարդ ու նախշերը քու գեղեցկության էլ ո՞նց դիմանան,
Ախր, ծաղկի պես, թոշնո´ւմ են սրանք ու դառնում անգույն:
Ու ո՞նց դիմանա գարնան շունչն անուշ — կարկուտ օրերի
Անվողորմ զորքի դաժան գրոհին, անկասելի, չար,
Երբ մետաղակուռ դարպա´սը անգամ դառնում ա գերի
Ավերմունքներին: Երբ դարերի դեմ — ժայռն է´լ ա անճար:
Մարդ ո՞նց ազատվի սեւ մտածմունքից էս հոգի մաշող:
Բա մի ձեւ չըլնի՞, որ ադամանդը հավե´րժ արեւի,
Դիմանա´ չարին: Կամ կա՞ զորություն, ինչով քու շենշող
Գեղեցկությունը հաստատո´ւն մնա, մի´շտ հարատեւի:

Թե հրաշք չըլնի, թովիչ կմնաս մի քանի տարի:
Այնինչ, թանաքս — հավե´րժ կպահի կերպարըդ բարի:

Եթե արույր ու քար, երկիր ու ծով,
Մահն իր ուժով դաժան գերազանցում է,
Պերճանքն ինչպե՞ս ընդդեմ ելնի հայցով,
Երբ ուժն իր ծաղիկի՛ն անգամ զիջում է։
Եւ շունչն ամռան ինչպե՞ս դիմակայի
Ընդդեմ քանդիչ օրվա բիրտ պաշարման,
Երբ ժայռը ու պողպատն էլ չեն հաղթի,
Զորեղ Ժամանակի ուժին քանդման։
Ո՜հ միտք սարսափեցնող։ Ժամանակի
Ակն ո՞ւր հենց իր արկղից կթաքնվի։
Ո՞ր ձեռքն ուժեղ նրան կարգելակի,
Կամ պերճանքի խլումը կարգելի։

Ոչ ոք, եթե հրաշքն այն չլինի,
Որ սերս թանաքում սեւ միշտ փայլի։