Սերը շատ է դեռատի խղճի խայթը ճանաչել,
Թեեւ խիղճը սրտի մեջ ծնվել է հենց նույն սիրուց.
Արդ, խորամա՛նկ, մի՛ ասա, թե լոկ ես եմ մեղանչել,
Եվ մի՛ փորձիր խույս տալու մեղքերս ինձ հետ կիսելու:
Դու ես ազնիվ իմ հոգին հրապուրում ու մղում
Կոշտ մարմինս քարշ տալու դավերի մեջ տմարդի.
Հոգիս համառ պնդում է, որ սիրո մեջ կհաղթի,
Բայց իմ անզոր մարմինը նրան լռել չի ուզում:
Սակայն ի լուր քո անվան աչքը քեզ է նա հառում,
Նայում է քեզ իբրեւ այդ հաղթանակի իր զոհին,
Հպարտության մեջ արբշիռ՝ ծնրադիր է նա լինում,
Եվ ոտքերիդ տակ ընկնում իբրեւ խոնարհ մի գերի:
Ուրեմն՝ մի՛ մեղադրիր, թե ես խղճի խայթ չունեմ,
Քանզի վեր եմ ելնում ես, որ վերստին վայր ընկնեմ:
Սերը շա՜տ է դեռատի, որ խղճի խայթ ունենա,
Թեեւ, հայտնի՛ է վաղուց՝ խիղճը սիրուց է ծնվել.
Ուրեմն մի՛ նախատիր մեղքիս համար ինձ բնավ,
Թե չե՜ս ուզում ակամա ինձ մեղսակից համարվել…
Եթե դու ինձ նախատես, ես կմատնեմ աշխարհին,
Թե դո՛ւ ես ինձ գայթակղում, քաշում մահիճը մեղքի,
Հոգիս հուշում է մարմնիս, թե նա ուզածն իր կանի,
Եւ նա էլ չի՜ վախենում խղճի խայթ ու արգելքից…
Քո անունը լսելով, նա իսկույն վե՜ր է հառնում,
Տիրելով քեզ՝ տռփանքի իր հաղթական ավարին,
Ապա, հլու-հնազանղ, քո խեղճ ստրուկը դառնում՝
Ելնելով ու ընկնելով հանուն քեզ ու քո շահի…
Մի՜ նախատիր, որ ես դա կյանքում սե՜ր եմ անվանում,—
Չէ՞ որ սիրույդ համար է նա ընկնում ու բարձրանում:
(129) Սէն երիտասարդ է չատ գիտնալու ի՞նչ Ք խղճմտանք,
Բայց ո՞վ չի գիտեր խղճմտանքն ինքնին ծրնունդն է սիրո:
Ուրեմըն ո՛վ դուն՝ մարդաանը խաբող, խալիա վըրայ
Դուն մի ծանրանար, որպէս զի չըլլայ ԹԷ իմ սխալներս
Քաղցըը անձիդ դէմ փաստեր յանցանքի իբրեւ գործածուին:
Զի ԹԷ զիս դրժես, իմ ազնըւադոյն մասը ես մատնած
կոլլամ անճոռնի իմ այս մարմինիս դաւաճանութեան:
Հավա մարմի» էրէ Բէ գութն հերը «երամ
Կը մաղթանակէ. մարմինն աւելի տրամաբանությիւն
Գործածել չունի, բացի անունից մայնը երբ լրաէ
Ոտքի կը կանդնի եւ քեղ մատնանիչ կընձ մի միայն
ԻԲԸ հր յաղթութեան մրցանակ չաճած. այս Հրպարտութեամբ
Հրպարտանալով, դոՀ է կոչուելու խեղճ ըատրուկը քու,
Արարքներուղ մօւո կանդնած մընալու, կողքիդ իյնալու:
Ոչ մէկ խղճի խայթ որ զինք կը կոչեմ «իմ աէրըս», որուն
Թանկագին սիրոյն Համար անվարան կը կանդնիմ, կ իլնամ։
Ջահել է սերը եւ չի հասկանում, թե ինչ է խիղճը,
Բայց ո՞վ չգիտի, որ խիղճը սիրո ծնունդ է, որ կա:
Անույշ խաբեբա, մի՛ քննիր դու իմ սխալն ու ճիշտը,
Որ մեղքերիս մեջ չունենաս դու քո բաժինն ակամա:
Թե դավես դու ինձ, ա՜խ, ես ինքս ինձ կդավեմ հավետ
Եւ ազնյու հոգիս մեղսավոր մարմնին կհանձնեմ անվերջ,
Մինչդեռ իմ հոգին չի համաձայնում մեղսոտ մարմնի հետ
Եւ ընդունակ է, ի հեճույս նրա, հաղթել սիրո մեջ:
Բայց ամեն անգամ իմ հոգին քեզ է մատնացույց անում
Որպես իմ շահած գանձը թանկարժեք, եւ գանձով հպա՛րտ
Խոնարհ ծառայի կոչումով է նա անվերջ գոհանում,
Որ, գիշեր ու զոր քեզ հետ լինելով, երջանիկ է շատ:
Ուրեմն սերը խղճի պակասից չի ապաշխարում,
Զի խիղճը սերն է, որի համար եմ ապրում աշխարհում:
Սերը մանո´ւկ ա*, ո՞նց ճիշտ իմանա արժե´քը խղճի:
Բայց ո՞վ իմանա, որ հենց խի´ղճը չի ծնողը սիրո:
Ուրեմն դու ինձ, քնքո´ւշ սրիկա, մեղսոտ մի´ կոչի,
Մեղքիս աղբյուրը ման արի հենց քո´ւ հնոցում հրո:
Կի՞րք ես հարուցում: Քեզ հետեւելով, ես նո´ւյնն եմ անում,
Դավաճանում եմ անաղա´րտ մասին — իմ վավաշ մարմնի:
Սա ենթարկվում ա հոգուս պատվերին ու չի´ վարանում —
Հաղթահանդեսի խնջույք ա անում, լո´ւռ ու արթմնի:
Դատողությունից միսըս անջատ չի´ — անունդ առնում,
Հելնում ա ոտի, քե´զ ա սեւեռվում, որ ավա´րն առնի,
Ու ձիգ ու հպարտ, գոհ ու սլացիկ, ճորտի պես բանում,
Կողքդ ա փռվում, որ հետո նորից — հպարտ սավառնի:
Ասո՞ւմ եմ, չէ՞, ես — հե´ս ա խիղճն իրա: Ձգվի, թե գայթի,
Տերն եմ է´ս սիրո, որ նշույլ չունի խղճի մի խայթի:
–––––
* Էրոսը: Էս կոպիտ սոնետի մասին» տես նախաբանը:
Մանուկ է սեր, որ խիղճը ճանաչի,
Բայց մենք գիտենք․ խղճի ծնողն է սերը:
Իմ նուրբ սուտլիկ, զանցանքն իմ մի՛ շեշտի,
Որ մեղավոր քեզ չդարձնեն մեղքերս:
Զի դու մատնում ես ինձ՝ եւ ես մատնում եմ
Ազնիվ իմ մասը բիրտ մարմնիս դավին.
Երբ իմ հոգին, ահա, մարմնիս ասում է,
Որ կհաղթի սիրում․ եւ այդ պահին․
Անվամբ քո նա ելնում է, քեզ ցուցում,
Որպես իր պարգեւի: Եւ առավել,
Բավարարված է նա, որ քեզ հանուն
Կարող է միշտ կանգնել, կողքիդ ընկնել:
Անխիղճ չեմ, որ ներան եմ «սեր» կոչում,
Հանուն որի ելնում եմ եւ ընկնում:
Սերը շատ է դեռատի խղճի խայթը ճանաչել,
Թեեւ խիղճը սրտի մեջ ծնվել է հենց նույն սիրուց.
Արդ, խորամա՛նկ, մի՛ ասա, թե լոկ ես եմ մեղանչել,
Եվ մի՛ փորձիր խույս տալու մեղքերս ինձ հետ կիսելու:
Դու ես ազնիվ իմ հոգին հրապուրում ու մղում
Կոշտ մարմինս քարշ տալու դավերի մեջ տմարդի.
Հոգիս համառ պնդում է, որ սիրո մեջ կհաղթի,
Բայց իմ անզոր մարմինը նրան լռել չի ուզում:
Սակայն ի լուր քո անվան աչքը քեզ է նա հառում,
Նայում է քեզ իբրեւ այդ հաղթանակի իր զոհին,
Հպարտության մեջ արբշիռ՝ ծնրադիր է նա լինում,
Եվ ոտքերիդ տակ ընկնում իբրեւ խոնարհ մի գերի:
Ուրեմն՝ մի՛ մեղադրիր, թե ես խղճի խայթ չունեմ,
Քանզի վեր եմ ելնում ես, որ վերստին վայր ընկնեմ:
Սերը շա՜տ է դեռատի, որ խղճի խայթ ունենա,
Թեեւ, հայտնի՛ է վաղուց՝ խիղճը սիրուց է ծնվել.
Ուրեմն մի՛ նախատիր մեղքիս համար ինձ բնավ,
Թե չե՜ս ուզում ակամա ինձ մեղսակից համարվել…
Եթե դու ինձ նախատես, ես կմատնեմ աշխարհին,
Թե դո՛ւ ես ինձ գայթակղում, քաշում մահիճը մեղքի,
Հոգիս հուշում է մարմնիս, թե նա ուզածն իր կանի,
Եւ նա էլ չի՜ վախենում խղճի խայթ ու արգելքից…
Քո անունը լսելով, նա իսկույն վե՜ր է հառնում,
Տիրելով քեզ՝ տռփանքի իր հաղթական ավարին,
Ապա, հլու-հնազանղ, քո խեղճ ստրուկը դառնում՝
Ելնելով ու ընկնելով հանուն քեզ ու քո շահի…
Մի՜ նախատիր, որ ես դա կյանքում սե՜ր եմ անվանում,—
Չէ՞ որ սիրույդ համար է նա ընկնում ու բարձրանում:
(129) Սէն երիտասարդ է չատ գիտնալու ի՞նչ Ք խղճմտանք,
Բայց ո՞վ չի գիտեր խղճմտանքն ինքնին ծրնունդն է սիրո:
Ուրեմըն ո՛վ դուն՝ մարդաանը խաբող, խալիա վըրայ
Դուն մի ծանրանար, որպէս զի չըլլայ ԹԷ իմ սխալներս
Քաղցըը անձիդ դէմ փաստեր յանցանքի իբրեւ գործածուին:
Զի ԹԷ զիս դրժես, իմ ազնըւադոյն մասը ես մատնած
կոլլամ անճոռնի իմ այս մարմինիս դաւաճանութեան:
Հավա մարմի» էրէ Բէ գութն հերը «երամ
Կը մաղթանակէ. մարմինն աւելի տրամաբանությիւն
Գործածել չունի, բացի անունից մայնը երբ լրաէ
Ոտքի կը կանդնի եւ քեղ մատնանիչ կընձ մի միայն
ԻԲԸ հր յաղթութեան մրցանակ չաճած. այս Հրպարտութեամբ
Հրպարտանալով, դոՀ է կոչուելու խեղճ ըատրուկը քու,
Արարքներուղ մօւո կանդնած մընալու, կողքիդ իյնալու:
Ոչ մէկ խղճի խայթ որ զինք կը կոչեմ «իմ աէրըս», որուն
Թանկագին սիրոյն Համար անվարան կը կանդնիմ, կ իլնամ։
Ջահել է սերը եւ չի հասկանում, թե ինչ է խիղճը,
Բայց ո՞վ չգիտի, որ խիղճը սիրո ծնունդ է, որ կա:
Անույշ խաբեբա, մի՛ քննիր դու իմ սխալն ու ճիշտը,
Որ մեղքերիս մեջ չունենաս դու քո բաժինն ակամա:
Թե դավես դու ինձ, ա՜խ, ես ինքս ինձ կդավեմ հավետ
Եւ ազնյու հոգիս մեղսավոր մարմնին կհանձնեմ անվերջ,
Մինչդեռ իմ հոգին չի համաձայնում մեղսոտ մարմնի հետ
Եւ ընդունակ է, ի հեճույս նրա, հաղթել սիրո մեջ:
Բայց ամեն անգամ իմ հոգին քեզ է մատնացույց անում
Որպես իմ շահած գանձը թանկարժեք, եւ գանձով հպա՛րտ
Խոնարհ ծառայի կոչումով է նա անվերջ գոհանում,
Որ, գիշեր ու զոր քեզ հետ լինելով, երջանիկ է շատ:
Ուրեմն սերը խղճի պակասից չի ապաշխարում,
Զի խիղճը սերն է, որի համար եմ ապրում աշխարհում:
Սերը մանո´ւկ ա*, ո՞նց ճիշտ իմանա արժե´քը խղճի:
Բայց ո՞վ իմանա, որ հենց խի´ղճը չի ծնողը սիրո:
Ուրեմն դու ինձ, քնքո´ւշ սրիկա, մեղսոտ մի´ կոչի,
Մեղքիս աղբյուրը ման արի հենց քո´ւ հնոցում հրո:
Կի՞րք ես հարուցում: Քեզ հետեւելով, ես նո´ւյնն եմ անում,
Դավաճանում եմ անաղա´րտ մասին — իմ վավաշ մարմնի:
Սա ենթարկվում ա հոգուս պատվերին ու չի´ վարանում —
Հաղթահանդեսի խնջույք ա անում, լո´ւռ ու արթմնի:
Դատողությունից միսըս անջատ չի´ — անունդ առնում,
Հելնում ա ոտի, քե´զ ա սեւեռվում, որ ավա´րն առնի,
Ու ձիգ ու հպարտ, գոհ ու սլացիկ, ճորտի պես բանում,
Կողքդ ա փռվում, որ հետո նորից — հպարտ սավառնի:
Ասո՞ւմ եմ, չէ՞, ես — հե´ս ա խիղճն իրա: Ձգվի, թե գայթի,
Տերն եմ է´ս սիրո, որ նշույլ չունի խղճի մի խայթի:
–––––
* Էրոսը: Էս կոպիտ սոնետի մասին» տես նախաբանը:
Մանուկ է սեր, որ խիղճը ճանաչի,
Բայց մենք գիտենք․ խղճի ծնողն է սերը:
Իմ նուրբ սուտլիկ, զանցանքն իմ մի՛ շեշտի,
Որ մեղավոր քեզ չդարձնեն մեղքերս:
Զի դու մատնում ես ինձ՝ եւ ես մատնում եմ
Ազնիվ իմ մասը բիրտ մարմնիս դավին.
Երբ իմ հոգին, ահա, մարմնիս ասում է,
Որ կհաղթի սիրում․ եւ այդ պահին․
Անվամբ քո նա ելնում է, քեզ ցուցում,
Որպես իր պարգեւի: Եւ առավել,
Բավարարված է նա, որ քեզ հանուն
Կարող է միշտ կանգնել, կողքիդ ընկնել:
Անխիղճ չեմ, որ ներան եմ «սեր» կոչում,
Հանուն որի ելնում եմ եւ ընկնում: