152 | ՇԵՔՍՊԻՐԻ ՀՆՉՅԱԿՆԵՐԸ

1 / 1

Բնագիր

In loving thee thou know'st I am forsworn,

But thou art twice forsworn, to me love swearing:

In act thy bed-vow broke, and new faith torn

In vowing new hate after new love bearing.

But why of two oaths' breach do I accuse thee,

When I break twenty? I am perjured most,

For all my vows are oaths but to misuse thee,

And all my honest faith in thee is lost,

For I have sworn deep oaths of thy deep kindness,

Oaths of thy love, thy truth, thy constancy,

And to enlighten thee gave eyes to blindness,

Or made them swear against the thing they see:

For I have sworn thee fair, more perjured eye,

To swear against the truth so foul a lie.

1 / 1

Տողացի

Ռուբէն Թարումեանի թարգմանությամբ

Սիրելու մեջ քեզ, դու գիտես, ես ուրացող եմ,

Բայց դու կրկնակի ուրացող ես, ինձ սիրելու մասին երդվելիս․

Գործով քո մահճի ուխտը բեկվեց, եւ նոր ուխտ խզվեց*

Խոստման մեջ նոր ատելության՝ նոր սիրո ծնունդից հետո:

Բայց ինչո՞ւ երկու երդման խախտման համար եմ ես մեղադրում քեզ,

Երբ ես խախտել եմ քսանը։ Ես ամենաուխտադրուժն եմ,

Քանզի բոլոր իմ ուխտերը երդումներ են սոսկ չարաշահելու քեզ,

Եւ ամբողջ իմ անկեղծ հավատն առ քեզ կորած է,

Քանզի ես տվել եմ խորին երդումներ քո խորին բարության հաշվով,

Երդվել քո սիրո, քո հավատարմության, քո հաստատունության հաշվով,

Եւ լուսավորելու համար քեզ հանձնել եմ աչքերս կուրության,

Կամ ստիպել նրանց երդվել ընդդեմ այն բանի, ինչ նրանք տեսնում են.

Զի ես երդվեցի, դու չքնաղ ես․ ավելի ուխտադրուժ է աչքս,

Պնդելով ընդդեմ ճշմարտության՝ այդ այլանդակ սուտը:

* Թերեւս ամենամշուշոտ հնչյակներից է․ արդյո՞ք կարելի է նույնացնել «մահճի երդումը» (bed-vow) եւ ամուսնական երդումը (marriage vow), ո՞ւմ է այն վերաբերում, ի՞նչ է «նոր ատելությունը» (new hate), եւ, վերջապես, ի՞նչ է նշանակում «չարաշահել (վատ օգտագործել) քեզ» (misuse thee) արտահայտությունը․ ինչպե՞ս կարող է մեկը երդվել «չարաշահել» մյուսին․ վիրավորե՞լ, դավաճանե՞լ։ Այստեղ ընդունել եմ «վերագրել գոյություն չունեցող արժանիքներ» իմաստը։

1 / 6

Դավիթ Դավթյանի եւ Հովհաննես Քելեշյանի

թարգմանությամբ

Դու լավ գիտես, որ սերս շատ երդումներ է խախտել,
Սակայն եւ դու, սրբազան երդումներդ ինձ տալով,
Կրկնակի ես ինձ դավել այլոց գրկում շոյվելով,
Եվ քո սերը մոռացած՝ ատելություն ես ուխտել:
Բայց իրա՞վ եմ, եթե քեզ ամբաստանեմ խստագին,
Երբ գործել եմ քսան մեղք, ավելի եւ դրուժան,
Քանի որ ես երդվում եմ, որ խոշտանգեմ քո հոգին,
Եվ հակառակ խոստումիս՝ ինձ մղում ես նենգության:
Քանզի ես քեզ տվեցի հանդիսավոր, սուրբ երդում,
Որ դու հեզ ես, ամոթխած, այնքան պարկեշտ ու բարի.
Եվ իմ խանդոտ աչքերը արցունքներով կուրացրի,
Որպեսզի քեզ հռչակեմ իբրեւ պայծառ լուսատու:

Ես երդվեցի, որ ձյան պես դու ճերմակ ես, գեղեցիկ,
Ի՜նչ նենգություն է նսեմ, երբ նյութում ես մի կեղծիք:

Թե իրա՜վ է, որ ես, քեզ սիրելով, երդո՛ւմ եմ դրժում,
Ապա կրկնակի դրուժան ես դու՝ ինձ սեր երդվելիս,
Քանզի դրանով եւ ամուսնական քո կա՜պն ես մերժում
Եւ ատում նրա՜ն, ում,— ի՜նքդ գիտես,— սիրո՜ւմ ես էլի…
Բայց երկու երդում խախտելու համար իրավունք ունի՞
Նախատել քեզ նա՛, ով,— ո՛չ թե երկու՝ քսա՜նն է խախտել,—
Իմ ո՛չ մի երդում ժանգոտ գրոշի արժե՜ք էլ չունի,
Քանզի քո չեղյալ արժանիքներն է միայն հավաստե՜լ:
Ես ներբողել եմ շնորհները քո խոսքով ու երգով,
Երդվե՜լ եմ, թե դու բարի՜ ես, ազնիվ, սուրբ ու անբասի՜ր,
Մարել լո՜ւյսն աչքիս, որ քեզ զարդարեմ լուսապսակով,
Ստիպել, որ նա վկայությո՜ւն տա… չեղածի՛ մասին…

Հենց միայն քեզ սո՜ւրբ կոչելն այնպիսի մե՜ղք է անազնիվ,
Որ ո՛չ մի ոճիր ու դրժած երդում դրան չի՝ հասնի:

(136) Դուն գիտես որ ես երդըրմնադրուժ եմ Քեզ սիրելու մէջ,
Բա ուն նա Է մնադրուժ ես, ինձ ս երդուեյով.
Գործով անկողնոլ երդումդ դրժեցիր, եւ բզըջտեցիը
Հաւատքը Քու նոր, նոր սէր ծրնելէ լետոյ ուխտելով
Նոր ատելությիւն:
Բայց քեզի ինչո՞ւ երկու երդում ի
Դրժումով միայն ես մամբաստանեմ, երբ ես Քրսանով/
Երգըմնադրուժ եմ: Եւ ամէնէն չատ սուտ եմ երդուրնցեր,
ՈրուվՀետեւ իմ ուխտերը ամբողք երդումներ են Քեզ
Զարաչաձելու Համար մի միայն, եւ ամբողջ պարկեչտ
Հաւատքըս Քու մէջ կորսնցուցած եմ:
ՈրուվՀետեւ ես
Անունով միայն. երդումներ սիրոյդ, քու ճչմարտութեան,
Հաւատարմութեանդ փըրայ մոյս դրրած, Աւ. դեռ. աւելին,
կամ անոնց երդնուլ տըւի Հակառակ իրենց տեսածին:

ՈրովՀետեւ ես երդում եմ ըրած՝ գեղեցիկ ես դուն.
ԱԼ էն էն չատ է՛ս սուտ էմ երդուրնցեր, ճչմժարտութեան դէմ

Երդում ընելով այսքան ըատորին սուտի անունով:

Քեզ նվիրվելով` դու գիտես, որ ես ուխտազանց եղա,
Բայց դու` կրկնակի. դու, որ ինձ սիրո երդում տվեցիր,
Հավատարմության ուխտը դրժելով` դավաճան եղար,
Սիրո փոխարեն դու ատելության բեռը կրեցիր:
Բայց ինչո՞ւ եմ ես քեզ մեղադրում ուխտազանցությամբ,
Երբ ես անհամար ուխտեր եմ դրժում. ե՛ս եմ ուխտադաւ.
Իմ երդումները կեղծապաշտ եղան սրտիդ նկատմամբ,
Եւ իմ անխարդախ հավատարմությունն այդտե՛ղ վերջացաւ:
Քանզի, սիրելիս, ես քո բարության մասին երդվեցի,
Քո գեղեցկության, հավատարմության ու սիրո մասին:
Քեզ շողեր տալով` ես կուրությանը աչքեր տվեցի
Եւ ստիպեցի ես այդ աչքերին երդումներ տալ սին:

Քո գեղեցկության մասին երդվելով` ուրացել եմ հար`
Ճշմարտությունը անամոթաբար կեղծելու համար:

Չե´ս կարա ասես. «Քու ուխտը, ի´նքդ, կրկի´ն ուրացար»:
Որովհետեւ հենց ինքդ — քո´ւնն ուրացել ես կրկնակի´ անգամ —
Մահճի´դ ուխտը՝ մե´կ, երդումն էլ էրկո´ւ, երբ որ չարացար,
Ու ատելության պարիսպը քաշիր, որ քե´զ — մոտ չգամ:
Բայց խի՞ եմ ասում, թե երկուրաց ես, երբ ես մի քսա´ն
Անգամ իմ ուխտը ուրացած կըլնեմ: Դո´ւ կարաս ասես,
Որ «ուրացել եմ, ուխտս երբեմնի (յանի անսասան,
Որ տալիս էի, որ չհեռանաս, որ ինձ չլքես»):
Բա ես չե՞մ երդվել, որ մեջդ չկա ո´չ մի բան հոռի,
Որ սիրում ես ինձ, էն էլ՝ անսահմա´ն, էն էլ՝ հավիտյա´ն:
Որ քեզ համոզեմ, ես հագնում էի շղա´րշը քոռի,
Հարկադրելով, որ լուս աչքերս եղծվա´ծը տենան:

Հա´, երդվո´ւմ էի, որ հե´չ չունենամ մի անկատար իղձ,
Բայց երդումներս կե´ղծ էին լրիվ, փուչ ու սուտ ու պի´ղծ:

Քեզ սիրելուց, գիտես, ես ուրացել եմ,
Բայց դու՝ կրկնակի՝ ինձ երդվելիս․
Բեկվեց մահճիդ երդումն ու նոր ուխտելը
Նոր սեր, բայց եւ նողկանք ծնեց նորից:
Ինչո՞ւ եմ, բայց, հիշում երկու դրժածդ,
Երբ իմն են՝ քսանը։ Ես եմ ուխտադավ,
Զի ուխտս վերագրում էր քեզ չեղածը,
Եւ իմ ամբողջ հավատն առ քեզ կորավ,
Զի երդվեցի՝ սիրող ես ու բարի
Հավատարիմ, անկեղծ ես ու անքեն,
Որ լույս տամ քեզ՝ աչքերս կուրացրի,
Այնպես, որ տեսածին ընդդեմ երդվեն.

Զի երդվեցի, չքնաղ ես․ աչքս սուտ է՝
Ճշմարտության առջեւ ես ուխտադրուժ եմ: