Ա՜խ, ինչո՞ւ իմ սիրելին ապականված միշտ ապրի,
Որ իր գողտրիկ ձիրքերը այն աստիճան անարգվեն,
Որպեսզի մեղքն առավել հարգ ու պատիվ ձեռք բերի,
Եվ դրանով պարծենա ու զարդարի նա իրեն:
Ինչո՞ւ նրա այտերի երանգները թարմագեղ
Վերափոխել արվեստի կեղծ ու մեռած գույներով,
Ինչո՞ւ նրա հմայքը կեղծ վարդ փնտրի ուրիշ տեղ,
Երբ հենց ինքը մի վարդ է անուշաբույր ու գերող:
Սակայն այժմ, երբ արդեն բնությունն է հույժ սնանկ,
Երբ կարոտ է նա արյան եւ անզոր է վերստին
Երակներին ցամաքած տալ թարմություն ու նոր կյանք,
Նա ապրում է նրանով, որպես գանձով իր վերջին:
Նա այդ գանձը պահում է, որ մեզ ցույց տալ կարենա,
Թե մինչ վերջին աղետը որքան ճոխ է եղել նա:
Ա՜խ, ինչո՜ւ է նա արատների հետ մեկտեղ բնակվում
Եւ ինքն իրենով զարդարում դեմքը անպարկեշտության.—
Որպեսզի մեղքն ու արատը իշխե՜ն իր վրա կյանքում,
Թե՞ սուտը զուգվի՜ նրա օգնությամբ ու ներկայությամբ…
Ինչո՞ւ է ձգտում նա արհեստական տեսք տալ իր դեմքին,
Երբ գեղեցկության տիպա՜ր է նրա դեմքը բնական.
Ինչո՞ւ է փնտրում վարդեր սարքովի՛, մեռա՛ծ, անհոգի՜,
Երբ բնակա՛նն է բոլոր վարդերի իշխանն ու արքան…
Ինչո՞ւ է նրան պահում-պահպանում բնությունը դեռ,
Երբ, սնանկացած, ի՜նքն է ծարավի արյան ավիշի,
Եւ, որովհետեւ, բացի նրանից, չունի՜ այլ գանձեր,
Աներեսի պես ապրում է նրա շահածի հաշվին…
Օ՜, բնությունը պահում է նրան, ցույց տալու համար,
Թե ինքն ինչքա՜ն էր հարուստ, մինչեւ այս տարիները չար…
(63) Ինչո՞ւ Համար ախտավարակ պիտի ապրի անիկա,
Եւ քաջալեր այդպէս դառնայ անօրենին ամբարիչտ
Եւ մեղքն իրմով առաւել չաճ ապաճովել կարենայ,
Եւ մեղքն ինքզինք երիզաՀիւա՝ դարձնէ ընկեր անբաժան:
կեղծ գոյներով ինչո՞ւ փորձել նրմանեցնել իր այտին,
Եւ կենդանի դէմքի գոյնին խառնել մեռած երեւոյթ.
Ինչո՞ւ խեղճուկ դեղեցկությիւնն անուղղակի ձեւերով
Ըստուեըներու վարդեր փնտուն, քանի որ ինք ճչմարիտ
վարդն իր ունի:
Հիմա Բնութիւնն է երբ անանկ, ինչո՞ւ ան
Աբիւնաքամ պիտի ապրի, երբ այլապես կենսունակ
Երակներուն մէջէն Հոսէը պիտի արիւնն իր կեանքին։
Զի Նէ Հիմա Հաչունքննիչ չունի բացի անորմեն,
Եւ Նէ, Հպարտ չատ չատերով, կապրի անոր վաստակով:
ՀՋայն մամբարէ Նէ, փաստելու Թէ անցեալին մէջ ինչքա՞ն,
Ա՜խ, իմ սիրելին ինչո՞ւ է ապրում աղտեղության հետ
Եւ անպատովությունն իր ներկայությամբ դարձնում վեհապանծ.
Չե՞ որ այդ մեղքը նրա ձեռքով է դառնում ընչավետ
Եւ նրա ձեռքով զարդարում է իր արատներն անանց:
Ինչո՞ւ է նրա պատկերը կեղծում ամեն նկարիչ`
Խլելով նրա անույշ այտերի երանգը անմեռ,
Կամ գեղեցկությունն ինչո՞ւ է փնտրում վարդեր զմայլիչ,
Երբ այս աշխարհում ամենաչքնաղ ծաղիկն է նա դեռ:
Ինչո՞ւ է ապրում, երբ բնությունն է անբեր ու սնանկ
Եւ չունի արյուն, որ շառագունեն երակները մութ,—
Քանզի աշխարհում նա՛ է բնության գանձն ամենաթանկ,
Նա՛ է աշխարհում բնությանը միշտ բերում եկամուտ,
Որ հպարտանա բնությունը իր գանձով հիասքանչ,
Տարիներ հետույ` վերջին եւ վատթար օրերից առաջ:
Մարդն արդեն տարեց — խի՞ պիտի հասնի խղճուկ ծերության,
Ու իր գոյությամբ բնության շուքը ավիրի, պղծի,
Ու իր էդ մեղքով — խիստ հզորանա մեջը հանրության,
Ի´ր օրինակով կարգը բնական — ակամա եղծի:
Խի՞ պիտի դեմք ու այտերն էդ մարդու պատվեն շպարով,
Որ ուրիշները իրան համարեն մի հոյակապ զարդ,
Ինքն էլ հա ձգտի շպար կեղծամին, հետո, ոչ բարով —
Զարդարի իրան, երբ որ հենց ի´նքն ա զարդարուն մի վարդ:
Երբ Բնությունը սնանկ ա ինքնին, ու արունն իսպառ
Կարմիր չի ներկում նախկին պատանու այտերը գունատ,
Խի՞ ա ման գալի էդ թոշնած վարդին երանգ ու շպար,
Խի՞ չի վերանում էդ անգույն մարդը, չոր ու ուժահատ:
Որ գլխի ընկնենք, որ իրա շուքը (խղճուկ էս պահին),
Շա´տ-շատ էր շքեղ, չնայած էսօր հասել ա մահին:
Ա՜խ, նա ինչո՞ւ պիտ աղտի հետ ապրի*,
Եւ իր պատվով ծածկի անպատվությունը,
Որ մեղքը իր հաշվին բարգավաճի,
Ապա կապի իրեն եւ հանրությունը:
Ինչո՞ւ պիտ պատճենի շպարն իր այտերը.
Եւ գողանա երանգն իր կենդանի։
Ինչո՞ւ թողած իր իսկական վարդերը
Աղքատ պերճանքը կեղծը որոնի:
Ինչո՞ւ ապրի, երբ Բնությունը սնանկ է,
Որ երակներ լցնի ալ արյունով,
Քանզի արդեն չունի այլ գանձն ու հանքը,
Եւ արդ ապրում է նա իր վաստակով:
Պահում է՝ ցույց տալու, ի՜նչ գանձ ուներ
Հնում, մինչ որ եկան այս գարշ օրերն:
Ա՜խ, ինչո՞ւ իմ սիրելին ապականված միշտ ապրի,
Որ իր գողտրիկ ձիրքերը այն աստիճան անարգվեն,
Որպեսզի մեղքն առավել հարգ ու պատիվ ձեռք բերի,
Եվ դրանով պարծենա ու զարդարի նա իրեն:
Ինչո՞ւ նրա այտերի երանգները թարմագեղ
Վերափոխել արվեստի կեղծ ու մեռած գույներով,
Ինչո՞ւ նրա հմայքը կեղծ վարդ փնտրի ուրիշ տեղ,
Երբ հենց ինքը մի վարդ է անուշաբույր ու գերող:
Սակայն այժմ, երբ արդեն բնությունն է հույժ սնանկ,
Երբ կարոտ է նա արյան եւ անզոր է վերստին
Երակներին ցամաքած տալ թարմություն ու նոր կյանք,
Նա ապրում է նրանով, որպես գանձով իր վերջին:
Նա այդ գանձը պահում է, որ մեզ ցույց տալ կարենա,
Թե մինչ վերջին աղետը որքան ճոխ է եղել նա:
Ա՜խ, ինչո՜ւ է նա արատների հետ մեկտեղ բնակվում
Եւ ինքն իրենով զարդարում դեմքը անպարկեշտության.—
Որպեսզի մեղքն ու արատը իշխե՜ն իր վրա կյանքում,
Թե՞ սուտը զուգվի՜ նրա օգնությամբ ու ներկայությամբ…
Ինչո՞ւ է ձգտում նա արհեստական տեսք տալ իր դեմքին,
Երբ գեղեցկության տիպա՜ր է նրա դեմքը բնական.
Ինչո՞ւ է փնտրում վարդեր սարքովի՛, մեռա՛ծ, անհոգի՜,
Երբ բնակա՛նն է բոլոր վարդերի իշխանն ու արքան…
Ինչո՞ւ է նրան պահում-պահպանում բնությունը դեռ,
Երբ, սնանկացած, ի՜նքն է ծարավի արյան ավիշի,
Եւ, որովհետեւ, բացի նրանից, չունի՜ այլ գանձեր,
Աներեսի պես ապրում է նրա շահածի հաշվին…
Օ՜, բնությունը պահում է նրան, ցույց տալու համար,
Թե ինքն ինչքա՜ն էր հարուստ, մինչեւ այս տարիները չար…
(63) Ինչո՞ւ Համար ախտավարակ պիտի ապրի անիկա,
Եւ քաջալեր այդպէս դառնայ անօրենին ամբարիչտ
Եւ մեղքն իրմով առաւել չաճ ապաճովել կարենայ,
Եւ մեղքն ինքզինք երիզաՀիւա՝ դարձնէ ընկեր անբաժան:
կեղծ գոյներով ինչո՞ւ փորձել նրմանեցնել իր այտին,
Եւ կենդանի դէմքի գոյնին խառնել մեռած երեւոյթ.
Ինչո՞ւ խեղճուկ դեղեցկությիւնն անուղղակի ձեւերով
Ըստուեըներու վարդեր փնտուն, քանի որ ինք ճչմարիտ
վարդն իր ունի:
Հիմա Բնութիւնն է երբ անանկ, ինչո՞ւ ան
Աբիւնաքամ պիտի ապրի, երբ այլապես կենսունակ
Երակներուն մէջէն Հոսէը պիտի արիւնն իր կեանքին։
Զի Նէ Հիմա Հաչունքննիչ չունի բացի անորմեն,
Եւ Նէ, Հպարտ չատ չատերով, կապրի անոր վաստակով:
ՀՋայն մամբարէ Նէ, փաստելու Թէ անցեալին մէջ ինչքա՞ն,
Ա՜խ, իմ սիրելին ինչո՞ւ է ապրում աղտեղության հետ
Եւ անպատովությունն իր ներկայությամբ դարձնում վեհապանծ.
Չե՞ որ այդ մեղքը նրա ձեռքով է դառնում ընչավետ
Եւ նրա ձեռքով զարդարում է իր արատներն անանց:
Ինչո՞ւ է նրա պատկերը կեղծում ամեն նկարիչ`
Խլելով նրա անույշ այտերի երանգը անմեռ,
Կամ գեղեցկությունն ինչո՞ւ է փնտրում վարդեր զմայլիչ,
Երբ այս աշխարհում ամենաչքնաղ ծաղիկն է նա դեռ:
Ինչո՞ւ է ապրում, երբ բնությունն է անբեր ու սնանկ
Եւ չունի արյուն, որ շառագունեն երակները մութ,—
Քանզի աշխարհում նա՛ է բնության գանձն ամենաթանկ,
Նա՛ է աշխարհում բնությանը միշտ բերում եկամուտ,
Որ հպարտանա բնությունը իր գանձով հիասքանչ,
Տարիներ հետույ` վերջին եւ վատթար օրերից առաջ:
Մարդն արդեն տարեց — խի՞ պիտի հասնի խղճուկ ծերության,
Ու իր գոյությամբ բնության շուքը ավիրի, պղծի,
Ու իր էդ մեղքով — խիստ հզորանա մեջը հանրության,
Ի´ր օրինակով կարգը բնական — ակամա եղծի:
Խի՞ պիտի դեմք ու այտերն էդ մարդու պատվեն շպարով,
Որ ուրիշները իրան համարեն մի հոյակապ զարդ,
Ինքն էլ հա ձգտի շպար կեղծամին, հետո, ոչ բարով —
Զարդարի իրան, երբ որ հենց ի´նքն ա զարդարուն մի վարդ:
Երբ Բնությունը սնանկ ա ինքնին, ու արունն իսպառ
Կարմիր չի ներկում նախկին պատանու այտերը գունատ,
Խի՞ ա ման գալի էդ թոշնած վարդին երանգ ու շպար,
Խի՞ չի վերանում էդ անգույն մարդը, չոր ու ուժահատ:
Որ գլխի ընկնենք, որ իրա շուքը (խղճուկ էս պահին),
Շա´տ-շատ էր շքեղ, չնայած էսօր հասել ա մահին:
Ա՜խ, նա ինչո՞ւ պիտ աղտի հետ ապրի*,
Եւ իր պատվով ծածկի անպատվությունը,
Որ մեղքը իր հաշվին բարգավաճի,
Ապա կապի իրեն եւ հանրությունը:
Ինչո՞ւ պիտ պատճենի շպարն իր այտերը.
Եւ գողանա երանգն իր կենդանի։
Ինչո՞ւ թողած իր իսկական վարդերը
Աղքատ պերճանքը կեղծը որոնի:
Ինչո՞ւ ապրի, երբ Բնությունը սնանկ է,
Որ երակներ լցնի ալ արյունով,
Քանզի արդեն չունի այլ գանձն ու հանքը,
Եւ արդ ապրում է նա իր վաստակով:
Պահում է՝ ցույց տալու, ի՜նչ գանձ ուներ
Հնում, մինչ որ եկան այս գարշ օրերն: